نوشته شده در Ray Kurzweil، کتاب‌ها

کتاب ‘سینگولاریتی نزدیک است’

The Singularity is near; when humans transcend biology

By Ray Kurzweil


سینگولاریتی نزدیک است؛ زمانی که انسان از بیولوژی پیشی می‌گیرد. عنوان کتابی که در سال2005 توسط انتشارات PENGUIN منتشر شده. من قصد دارم در اینجا یک شِمای کلی شامل: فهرست کتاب، اینکه چه کسانی در مورد اون نظر دادن، و شاید هم چکیده‌ای از بخش‌های منتخب رو قرار بدم و اگر شما مایل بودید میتونید از خود کتاب اصلی استفاده کنید.


قسمت praise for کتاب

“هرکسی میتونه ایده اصلی آقای کورزویل رو متوجه بشه: آن دانش تکنولوژیکِ نوع بشر مانند گلوله‌ی برفی‌ای درحال بزرگتر شدن است، با چشم‌اندازهایی گیج کننده برای آینده. چیزهای اولیه بصورت شفاف بیان شده اند. اما برای افراد دانشمندتر و پرسش‌گر تر، نویسنده پرونده را با جزئیاتی گیرا بیان کرده است… سینگولاریتی نزدیک است در ابعادی وسیع – و – تحسین برانگیز است.” __Janet Maslin, The New York Times

“گمانه‌زنی ای با زمینه‌های عملی و پر از خیال‌آفرینی… کتاب سینگولاریتی نزدیک است ارزش خواندن دارد، به واسطه پُرباری اطلاعاتش که بصورتی واضح ارائه شده است… کتابی است مهم. نه اینکه همۀ چیزهایی که کورزویل پیش‌بینی کرده به وقوع خواهند پیوست، اما خیلی از آن‌ها اتفاق خواهند افتاد، حتی اگر با همۀ آن چیزی که میگه موافق نیستید، ارزش اینکه آن‌ها را در نظر بگیرید را دارند.” __The Philadelphia Inquirer

“نگاهی عمیقا دلهره‌آور و مهیج به نقطه‌ای که ما به عنوان یک گونه به سمت آن می‌رویم… آقای کورزویل دانشمند و آینده‌پژوهی نابغه است، و ایشان موردی قانع کننده و -البته- بسیار پیشرو درباره دیدگاه خود برای آینده دارد.” __The New York Sun

“قانع کننده.” __San Jose Mercury News

“کورزویل ارتباطی می‌سازد از بازتاب سلطه هوش مصنوعی با آیندۀ روند تکاملی خودش. نتیجۀ آن هم هولناک است و هم روشنگر… سینگولاریتی نزدیک است نقشه‌ای دانشنامه‌وار از چیزی است که زمانی بیل گیتس از آن با عنوان ‘راهِ پیشِ ور’ نام برد.” __The Oregonian

“یک دیدِ چشم‌باز و کاملا متمرکز از آینده‌ای ،نه خیلی دور.” __The Baltimore Sun

“این کتاب سه چیز را پیشنهاد می‌کند که آنرا به یک مستند بنیادین تبدیل می‌کند. 1)ایده جدیدی را ارائه می‌کند، که خیلی شناخته شده نیست. 2)ایده به قدری بزرگ است که بتوانید آنرا بگیرید: خود سینگولاریتی-همۀ تغییراتی که در یک میلیون سال گذشته اتفاق افتاده می‌توانند با تغییراتی که در پنج دقیقه آینده اتفاق می‌افتند جایگزین شوند و3) ایده‌ای است که بازخورد با اطلاعی نیاز دارد. ادعاهای کتاب حاوی کلی پانویس، مستندات، گراف‌ها، توضیح‌های پذیرفتنی با جزئیات ریزی است، که پاسخ به خیلی از چیزها را می‌دهند. با این حال ادعاهای فراوانی دارد که اگر درست باشند، به این معنی است که … خوب … پایان جهان آنگونه که آن را میشناسیم، و شروع یک مدینۀ فاضله. ری کورزویل همۀ رشته‌های مرتبط با ایدۀ سینگولاریتی که در دهه‌های آخرین نقش‌آفرینی می‌کنند را برای ما به رشته در آورده و آنرا در مقابل در ورودی‌مان گذاشته. مشکوک هستم که این کتاب یکی از کتاب‌های برتر این دهه باشد. مانند کتاب آزاردهندۀ سال 1972 اثر Paul Ehrlich با نام انفجار جمعیت، که خواه مخالف یا موافق آن باشید، موجی در مرکز بود که باید با آن شروع کنید. “__Kevin Kelly موسس نشریه Wired

“واقعا، واقعا دراومد. بسیار مطبوع.” __Businessweek.com

شگفت انگیز، با دیدی آرمانشهری از آیندۀ نزدیک، زمانی که هوشمندی ماشینی از مغز بیولوژیکی پیشی می‌گیرد و اینکه همه چیز آن زمان چگونه می‌شوند… قابل دسترس و درگیرکننده.”__The Unofficial Microsoft Blog

“یکی از مهمترین متفکرین در عصر ما، کورزویل کارهای اخیرش را ادامه داده… با کاری در گستره‌ای عریض و بی‌پروا”__newmediamusings.com

“یک تصویر جذاب از آینده‌‌ای محتمل”__Kirkus Reviews

“کورزویل یک دانشمند واقعی و متفکری بزرگ است… چیزی که گیراست، فقط درجه‌ای که کورزویل در آن تندرو و با چشم‌اندازی دل انگیز است نیست-دامنۀ طرح ریزی های او، که اجتناب ناپذیر است-اما گیرایی در درجه‌ای است که حرف‌هایش را صراحتا محتمل می‌کند.”__Publishers Weekly

“در حین این تور بی‌حد از خوش‌بینی تکنولوژیک، چیزی توسط هوشمندی یکپارچه و سخت نویسنده اثر پذیرفته است… اگر شما به تکامل تکنولوژی در قرن حاضر و تبعات آن برای گونۀ بشر که سازندۀ آن است علاقه‌‎مندید، این کتابی است که بی‌شک باید بخوانید.”__John Walker, مخترع Autodesk, در Fourmilab Change Log

“ری کورزویل بهترین شخصی است که من در پیش‌بینی آیندۀ هوش مصنوعی می‌شناسم. کتاب مجذوب‌کنندۀ جدید اش، آینده‌ای را مجسم می‌کند که در آن فناوری‌های اطلاعات به قدری پیشرفت کرده‌اند و سریع‌اند که بشر را قادر خواهند ساخت تا از محدودیت‌های بیولوژیک‌اش فرا برود-که موجب دگرگون کردن زندگی‌هایمان به روش‌هایی خواهد شد که هنوز قابل تصور نیستند.”__Bill Gates

“اگر تا به حال سوالی در مورد طبیعت و آثار وقفه‌های شگرفی که در آینده نحوۀ زندگی‌هایمان را بصورت بنیادین متحول می‌کنند، کار، و نحوه‌ای که دنیا را می‌بینیم داشته‌اید، این کتاب را بخوانید. کتاب سینگولاریتی کورزویل یک تور کامل است از، تصور کردن چیزهایی غیرقابل تصور و کاوشگری با شیوایی که رخدادهای مشکل‌ساز آینده که موجب تغییراتی بنیادی در دیدگاه‌های ما خواهند شد مانند آن کاری که الکتریسیته و کامپیوترها انجام دادند.”__Dean Kamen, فیزیک‌دان و مخترع اولین پمپ پوشیدنی انسولین, دستگاه دیالیز قابل حمل HomeChoice, سیستم موبایلی IBOT, Segway Human Transporter, و دریافت کننده مدال ملی تکنولوژی

“یکی از متخصصان پیشرو در هوش مصنوعی، ری کورزویل، مجددا کتابی ‘حتما باید خوانده شود’ را برای هرکسی که به آیندۀ علم علاقه‌مند است نوشته، تاثیر اجتماعی تکنولوژی، و البته آیندۀ گونۀ ما. کتاب محرک-فکری او آینده‌ای را در ذهن مجسم می‌کند که ما بر محدودیت‌های بیولوژیک‌مان فایق می‌آییم، درحالی که مورد بسیار قانع‌کننده‌ای را شکل‌دهی می‌کنیم که تمدن بشری با توانمندی‌های فرا-انسانی بسیار به آن نزدیکتر هستند که قابل درک برای اکثر مردم باشد.”__Ray Reddy, شخص اول در, Robotics Institute, Carnegie Mellon University, دریافت کننده جایزه Turing Award برای همکاری در Computing Machinery

“کتاب خوش‌بینانۀ ‘ری’ استحقاق عنوان پرمغز و خواندنی را دارد. برای کسانی همچون خودم که نظری متفاوت به آنچه ‘ری’ در مورد موازنه تهدیدات و دستاوردها دارند، ‘سینگولاریتی نزدیک است’ یک شانس برای ادامۀ صحبت و دیالوگ در مورد نگرانی‌های فزاینده در مورد چنین احتمالاتِ با سرعت بالاست.”__Bill Joy, هم بنیانگذار و دانشمند اسبق در Sun Microsystems


خلاصه (روی جلد)

در اوایل قرن بیست و یکم، بشر بر روی لبۀ تغییردهنده و مهیج‌ترین دوره تاریخ خود ایستاد. دوره‌ای خواهد بود که طبیعت آنچه انسان را معنی می‌دهد، هم غنی شده خواهد بود و هم پرچالش. از آنجا که گونۀ ما قیدوبندهای به ارث برده از ژنتیک‌اش را می‌شکند و به قله‌های باورنکردنی از هوشمندی، پیشرفت مادی و طول عمر می‌رسد.

برای بیش از سه دهه، مخترع و آینده‌پژوه برجسته، ری کورزویل، یکی از مورد احترام‌ترین و طرفداران بحث برانگیز نقش تکنولوژی در آیندۀ ما بوده است. در کلاس وی، عصر ماشین‌های معنوی، او با بی‌باکی این نظر را می‌‌دهد که با این نرخ رشد تغییرات تکنولوژی، کامپیوترها می‌توانند رقیبی برای هوشمندی حداکثری انسان در بهترین حالتش باشند. حال در سینگولاریتی نزدیک است، او به بررسی مرحلۀ بعدی در این روند بی‌وقفۀ تکامل پرداخته است: ترکیب انسان و ماشین به نحوی که دانش و مهارت‌های نهفته در مغزهایمان، با ظرفیتی بسیار عظیم‌تر، با سرعت و قابلیت انتقال-دانش از مخلوقات خودمان را نشان می‌دهد. ترکیب شده، زیربنای سینگولاریتی است، دوره‌ای که در آن هوشمندی‌مان به طور فزاینده‌ای غیر-زیستی خواهد شد و تریلیون‌ها بار قدرتمندتر از چیزی که امروز هستند. نقشی از تمدنی جدید که قادرمان خواهد ساخت تا از محدودیت‌های بیولوژیکی‌مان گذر کرده و خلاقیت‌مان را تقویت کنیم. در این دنیای جدید، تفاوت واضحی بین انسان و ماشین، واقعیتِ واقعی و واقعیتِ مجازی نخواهد بود. قادر خواهیم بود تا بدن‌های متفاوتی را در استفاده کرده و بازه‌ای از شخصیت‌ها را بنا به اراده‌مان استفاده کنیم. به بیان کاربردی، پیر شدن و بیماری‌ها معکوس خواهند شد؛ آلودگی متوقف خواهد شد؛ مشکل گرسنگی و فقر جهانی حل خواهد شد. نانوتکنولوژی این را ممکن خواهد ساخت که بصورت مجازی هر محصول فیزیکی را با روندهای ارزان قیمت اطلاعات بسازیم و نهایتا حتی مرگ را به مسئله‌ای قابل حل تبدیل کنیم.

درحالیکه پیامدهای فلسفی و اجتماعی این تغییرات عمیق خواهند بود و تهدیدهایی که دارند قابل توجه هستند، سینگولاریتی نزدیک است، یک دیدگاه خوش‌بینانۀ رادیکال در مورد توسعۀ پیش‌روی بشر دارد، به گونه‌ای که، تصویری از آیندۀ در حال آمدن ارائه می‌کند که هم قله‌ای دراماتیک از ابتکارات تکنولوژیک است و هم دیدی اصیلِ الهام‌بخش از سرنوشت نهایی‌مان می‌دهد.


دربارۀ نویسنده (پشت جلد)

ری کورزویل یکی از مخترعان، اندیشمندان و آینده‌پژوهان پیشروی جهان، با سابقۀ بیست-ساله‌ای از پیش‌بینی‌های درست می‌باشد. کسی که توسط The Wall Street Journal، ”نابغۀ بدون استراحت” نامیده شده و توسط مجلۀ Forbes ، “ماشین فکرکنندۀ نهایی”. کورزویل توسط مجلۀ .Inc به عنوان یکی از رده بالاترین کارآفرین‌ها انتخاب شده، که او را “وارث برحق توماس ادیسون” معرفی کرده‌اند. PBS او را به عنوان یکی از “شانزده انقلابی که در طول دو قرن گذشته آمریکا را ساخته‌اند” انتخاب کرده است. کسی که در زمرۀ “تالار مشاهیر مخترعان ملی” و دریافت کنندۀ نشان ملی تکنولوژی قرار گرفته، جایزۀ Lemelson-MIT (بزرگترین نشان جهانیِ نوآوری)، سیزده دکترای افتخاری، و دریافت نشان از سه رئیس جمهوری ایالات متحده، وی نویسندۀ چهار کتاب گذشته است: سفر شگفت‌انگیز: طول عمر به حدی که برای همیشه زندگی کنیم (با نویسندۀ همراه .Terry Grossman, M.D)، عصر ماشین‌های معنوی، راه حل 10% برای زندگی سالم و عصر ماشین‌های هوشمند.


فهرست

بخش یک

شش دوره تاریخ

دیدگاه خطی غریزی دربرابر دیدگاه تاریخی تصاعدی

شش دوره

دوره یک: فیزیک و شیمی. دوره دو: بیولوژی و DNA. دوره سه: مغزها. دوره چهار: تکنولوژی. دوره پنج: پیوند تکنولوژی بشر با هوشمندی بشر. دوره شش: عالم بیدار می‌شود.

بخش دو


یک تئوری از تکامل تکنولوژی:

قانون شتاب‌گیری بازگشتی

طبیعت نظم. دورۀ زمانی یک پارادایم. طرح‌های فرکتال. تکامل آینده‌نگر.

منحنیS یک تکنولوژی آنگونه که در طول دورۀ زمانی‌اش بیان شده

   دورۀ زمانی یک تکنولوژی. از پوست بز تا دانلودها

قانون مور و ورای آن

  قانون مور: پیشگویی خود-محور؟ پارادایم پنجم. ابعاد فرکتال و مغز.

توالی DNA، حافظه، ارتباطات، اینترنت و کوچک‌سازی

  اطلاعات، نظم، و تکامل: نکته‌های از ماشین‌های سلولیِ Wolfram و Fredkin . آیا می‌توانیم هوش مصنوعی را از قوانینی ساده به تکامل برسانیم؟

سینگولاریتی به عنوان اصل مهم اقتصادی

  گرفتن هشتاد تریلیون دلار-تنها محدودیت زمان. کاهش تورم… چیزی بد؟

بخش سه

رسیدن به توان محاسباتی در سطح مغز بشر

ششمین پارادایم تکنولوژی محاسبات. محاسبات مولکولی سه-بعدی و ادغام تکنولوژی‌های محاسباتی

  پلی به محاسبات مولکولی 3-D. نانوتیوب‌ها هنوز بهترین شرط هستند. محاسبات با استفاده از مولکول‌ها. خود-اسمبلی. بیولوژی شبیه‌سازی. محاسبات با استفاده از DNA. محاسبات با چرخش. محاسبات با نور. محاسبات کوانتومی.

ظرفیت محاسباتی مغز بشر

  شتابدهی موجودیت سطح-بشری کامپیوترهای شخصی. ظرفیت حافظه بشر.

محدودیت‌های محاسباتی

  محاسبات برگشت‌پذیر. یک تخته سنگ چقدر باهوش است؟ محدودیت‌های محاسبات نانو. تعیین زمان برای سینگولاریتی. حافظه و بازدهی محاسباتی. یک تخته سنگ در تقابل با مغز انسان. رفتن فرای نهایت: پیکو- و فمتوتکنولوژی و خمش سرعت نور. رفتن به عقب در زمان.

بخش چهار

رسیدن به نرم افزار هوشمندی بشر:

چگونه مغز بشر را مهندسی معکوس کنیم

مهندسی معکوس مغز: نمایی کلی از این امر مهم  

ابزار جدید مدلسازی و تصویربرداری مغزی. نرم افزار مغز. مدلسازی عصبی (Neuromorphic) در مقابل آنالیزی (Analytic) مغز. مغز چقدر پیچیده است؟ مدلسازی مغز. پوست کندن پیاز.

آیا مغز بشر تفاوتی با یک کامپیوتر دارد؟

مدارهای مغز بسیار کند هستند اما به طور وسیعی موازی. مغز دو پدیده آنالوگ و دیجیتال را ترکیب میکند. مغز خود را سیم‌کشی مجدد می‌کند. اکثر جزئیات در مغز بصورت تصادفی هستند. مغز از خاصیت‌های نوظهور استفاده می‌برد. مغز ناقص است. ما با خود به مخالفت می‌پردازیم. مغز از تکامل استفاده می‌کند. الگوها مهم‌اند. مغز هولوگرافیک است. مغز بصورت عمیقی متصل است. مغز دارای معماری است که از منطقه‌ها و نواحی تشکیل شده است. طرح یک منطقه از مغز ساده‌تر است از طرح موجود در یک نورون. تلاش برای فهمیدن تفکر خودمان. روند شتابان پژوهش.

کاوش درون مغز

ابزارهای جدید برای اسکن کردن مغز. بهبود رزولوشن. اسکن کردن با استفاده از نانوبات‌ها.

ساخت مدلهایی از مغز

مدلهای زیر-نورونی: سیناپس‌ها و اسپاین‌ها. مدلهای نورونی. نورون‌های الکترونیکی. پلاستیسیتی مغز. مدلسازی نواحی مغزی. یک مدل نورومورفیک: قسمت سربلیوم. مثالی دیگر: مورد ‘وات’. مدل نواحی شنوایی. سیستم بینایی. کارهای دیگر در دست اقدام: یک هیپوکامپوس مصنوعی و یک ناحیه اولیووسِرِبِلارِ (Olivocerebellar) مصنوعی. فهمیدن عملکردهای سطح-بالاتر: محدودیت‌ها، پیش‌بینی و احساسات.

هم‌پیوندی مغز و ماشین‌ها

گام پرشتاب برای مهندسی معکوس کردن مغز

مقیاس‌پذیری هوشمندی بشر

آپلود کردن مغز بشر

بخش پنچ

GNR: سه انقلاب که دارای هم‌پوشانی هستند

Gژنتیک: تلاقی اطلاعات و بیولوژی

کامپیوتر زندگی. طراح انفجار جمعیت. آیا واقعا می‌تونیم تا ابد زندگی کنیم؟ RNAi(پلتفرم RNA). تراپی سلولی. چیپ‌های ژنی. ژن‌تراپیِ جسمی. معکوس‌سازی بیماری زوال‌آور. مبارزه با بیماری قلبی. غلبه بر سرطان. معکوس‌سازی پیر شدن. جهش‌های DNA. سلول‌های سمی. جهش‌های میتوکوندوریال. برآیندهای درون‌سلولی. برآیندهای برون‌سلولی. از دست دادن سلول و ضعف بنیه. کلونی کردن بشری. کاربرد کمتر جذاب از تکنولوژی کلون‌سازی. چرا کلون‌سازی مهم است؟ صیانت از گونه‌های در معرض انقراض و بازیابی منقرض شده‌ها. کلون‌سازی درمانی. مهندسی یاخته-تنی بشر. حل مشکل گرسنگی جهانی. بازدید از کلونی‌سازی بشر.

Nنانوتکنولوژی: تلاقی اطلاعات و دنیای فیزیکی

هم‌گذارِ بیولوژیک. آپگرید هستۀ سلولی با استفاده از نانوکامپیوتر و نانوبات. انگشت‌های چسبناک و چاق. بحث بالا می‌گیرد. به عهده‌گیرندگان اولیه. قدرتمندسازیِ سینگولاریتی. کاربردهای نانوتکنولوژی بر محیط. نانوبات‌ها در جریان خون.

Rروباتیک: هوش مصنوعی قوی

هوش مصنوعی فرار. زمستان هوش مصنوعی. جعبه ابزار هوش مصنوعی. سیستم‌های خبره. شبکه‌های بِیز (Bayesian). مدل‌های مارکوف. شبکه‌های عصبی. الگوریتم‌های ژنتیکی(GAs). جستجوی بازگشتی. Deep Fritz Draws: آیا انسان‌ها دارند باهوش تر می‌شوند، یا کامپیوترها احمق تر؟ مزیت سخت‌افزارهای اختصاصی شده. Deep Blue در مقابل Deep Fritz. دستاوردهای قابل توجه نرم‌افزاری. آیا شطرنج بازها به ورطه شکست افتاده‌اند؟ روش‌های ترکیبی. یک نمونه‌ساز مختصر از AI. ارتش و هوشمندسازی. اکتشافات فضایی. دارو. علم و ریاضیات. کسب‌وکار، اقتصاد، و تولید. تولید صنعتی و رباتیک. زبان و سخن. سرگرمی و ورزش. هوش مصنوعی قوی.

بخش شش

اثرات

سلسله تاثیرات

… بر روی بدن انسان

روش جدیدی برای خوردن. بازطراحی دستگاه گوارش. قابل برنامه نویسی. خون. قلب باشد، یا نه. چه چیز باقی می‌ماند؟ بازطراحی مغز انسان. ما داریم به سایبورگ تبدیل می‌شویم. بدن انسان نسخه3.0 .

… بر روی مغز انسان

سناریو سال2010. سناریو سال2030. کس دیگری شدن. تجربه کردن بیمرها(‌Beamers). ذهن خود را توسعه دهید.

… بر روی طول عمر

انتقال به نسخه غیر-بیولوژیکی. طول عمر اطلاعات.

… بر روی جنگ افزارها: از راه دور، رباتیک، سایزهای کاهش یافته، پارادایم واقعیت-مجازی

smart dust. سلاح های مقیاس نانو. سلاح های هوشمند. VR.

… بر روی یادگیری

… بر روی کار

مالکیت فکری. تمرکز-زدایی (Decentralization)

… بر روی بازی

… بر روی سرنوشت هوشمند کیهان: چرا ما احتمالا در دنیا تنها هستیم

معادله دریک. محدوده‌های محاسباتی باز تعریف می‌شوند. بزرگتر یا کوچکتر. کاوش فرای منظومه شمسی. سرعت نور باز تعریف می‌شود. تغییر دادن سرعت نور. پارادوکس فرمی باز تعریف می‌شود. اصول مربوط به پیدایش انسان باز تعریف می‌شوند. چند سیاره‌ای. عوالم تکامل یافته. هوشمندی به عنوان مقصود جهان. عملیات ویژه نهایی. تشعشع هاوکینگ. چرا هوشمندی قدرتمندتر از فیزیک است. کامپیوتری در مقیاس عالم. عالم هولوگرافیک.

بخش هفت

Ich bin ein Singularitarian

هنوز انسان؟

سوال اذیت کننده خودآگاهی

من که هستم؟ من چه هستم؟

سینگولاریتی به مثابه تعالی

بخش هشت

وعده و مخاطرۀ عمیقا در هم تنیده GNR

مزایای در هم تنیده…

… و مخاطرات

آرایش کامل از ریسک‌های حیاتی

اصول پیش-احتیاطی. تعامل کمتر، پتانسیل انفجاری بزرگتر. شبیه‌سازی ما خاموش شده. بهم زدن میهمانی. GNR: تمرکز مناسب بر روی وعده‌ها در تقابل با مخاطرات. اجتناب ناپذیر بودن آیندۀ دگرگون شده. صرف نظر از یکه‌تازی.

آماده سازی دفاعی

هوش مصنوعی قوی. بازگشت به گذشته؟

ایدۀ انصراف

انصراف در طیفی وسیع. انصرافی کوچک. تعامل با سوء استفاده. تهدید از سوی بنیادگرایی. بشریت بنیادگرا.

توسعۀ تکنولوژی‌های دفاعی و تاثیرات تنظیم مقررات.

محافظت از هوش مصنوعی قوی “غیر دوستانه”. تمرکز زدایی. انرژی توزیع شده. آزادی شهروندی در عصر جنگ افزارهای غیرمتقارن.

برنامه‌ای برای دفاع GNR

بخش نُه

پاسخ به انتقادات

پوشش انتقادها

انتقاد از عدم باور

انتقاد از ملتوس(Malthus)

ترندهای تصاعدی برای همیشه دوام نمی‌آورند. یک محدودیتِ غیر-محدود مجازی.

انتقاد از نرم افزار

پایداری نرم افزاری. پاسخگویی نرم افزار. مقرون به صرفگی نرم افزار. سودمندی توسعه نرم افزار. پیچیدگی نرم افزار. الگوریتم‌های شتاب گرفته. منبع نهایی برای الگوریتم‌های هوشمند..

انتقاد از پردازشگری آنالوگ

انتقاد از پیچیدگی پردازش‌های عصبی

پیچیدگی مغز. یک دوگانگی نهادی کامپیوتر. سطح‌ها و حلقه‌ها.

انتقاد از میکروتیوب‌ها و پردازش کوانتوم

ادامه دارد…